ترسیم ذهنی
ترسیم ذهنی
یک رویکرد قدرتمند برای Note-Taking (همچنین به نامهای نقشه برداری ذهنی، نقشه برداری مفهوم، دیاگرام های شاخه ای و دیاگرام های عنکبوتی معروف است)
آیا تا به حال شده است که موضوعی را مطالعه کرده باشید و یا ایده ای را در یک طوفان مغزی بررسی کرده باشید و پس از گرد آوری مجموعه ای از اطلاعات، درباره رابطه بین آنها ایده ای نداشته باشید ؟
اینجا است که ترسیم ذهنی به کمک شما می شتابد.
نقشه برداری ذهنی تکنیک سودمندی است که به شما کمک می کند به طور مؤثرتری بیاموزید، روش ثبت اطلاعات خود را بهبود ببخشید و حل مسئله خلاقانه خود را ارتقاء دهید.
با استفاده از ترسیم ذهنی، شما به سرعت قادر خواهید بود که موضوع یک ساختار را کشف و درک کنید. شما قادر خواهید بود طریقی را که اجزاء مختلف اطلاعات با یکدیگر ارتباط می یابند را همانطور که اطلاعات خام موجود در یادداشت های معمولی را ثبت می کنید بیابید.
بیشتر از این، نقشه برداری ذهنی به شما کمک می کند اطلاعات را با نگهداری آنها در یک قالبی که ذهن شما بتواند به سادگی بازآوری و به سرعت مرور کند به خاطر آورید.
در مورد نقشه برداری ذهنی
ترسیم ذهنی توسط نویسنده و مشاور Tony Buzan به شهرت رسیده است. این دانشمند یک ساختار دو بعدی را به جای قالب مرسوم لیست برداری جهت نکته برداری استفاده می کرده است.
ترسم ذهنی که اغلب یک طرف کاغذ را به خود اختصاص می دهد، از نکته برداری به روش مرسوم فشرده تر می باشد. که این به شما کمک می کند که به راحتی اتصالات را ایجاد کنید و ایده های جدیدی را ایجاد نمایید. چنانچه پس از رسم یک ترسیم ذهنی اطلاعات جدیدی را بدست آورید با ایجاد شکست هایی در مدل اصلی قادر هستید اطلاعات جدید را به آن اضافه نمایید.
بعلاوه این، نقشه برداری ذهنی به شما کمک می کند پروژهای بزرگ را به بخشهای کوچکتر قابل مدیریت خرد کرده و بنابراین قادر باشید به صورت اثربخشی بدون مغلوب شدن به تصویر بزرگ پروژه و بدون فراموش کردن قسمت های مهم برنامه ریزی کنید.
یک ترسیم ذهنی خوب نمای موضوع را، اهمیت نسبی نکات مجزا را و روشی که این حقایق به یکدیگر مربوط می شوند نشان می دهد. این بدان معنی است که به خاطر سرعت بالای مرور کردن آنها شما قادر خواهید بود اطلاعات موجود در ذهن خود را با یک نگاه به این نمودارها بروزآوری کنید. از این رو، آنها می توانند ابزارهای یادآوری مؤثری باشند- با بخاطر آوردن اشکال و ساختار ترسیم ذهنی نشانه های لازم برای به یاد آوردن اطلاعات درون آنها به شما داده می شود.
با استفاده از رنگها و تصاویر یا طراحی، ترسیم ذهنی می توانی حتی تبدیل به یک اثر هنری شود!
موارد استفاده
ترسیم ذهنی برای موارد زیر قابل استفاده است:
- انجام طوفان مغزی، به صورت انفرادی و یا همراه با گروه
- خلاصه سازی اطلاعات و یا یادداشت برداری
- یکی کردن اطلاعات از منابع تحقیقاتی مختلف
- فکر کردن بر روی مشکلات پیچیده
- ارائه اطلاعات در فرمتی که ساختار کلی موضوع شما را نشان می دهد
- مطالعه و به خاطر سپاری اطلاعات
ترسیم نقشه ذهنی اولیه
برای ترسیم یک نقشه ذهنی، گام های زیر را دنبال نمایید:
1- عنوان موضوع مورد تحقیق خود را در وسط یک برگه یادداشت نمایید، و یک دایره در اطراف آن رسم کنید. شکل یک، (مثال ساده ما نشان می دهد که عملیات طوفان مغزی فردی احتیاج به ارائه موفقیت آمیز دارد9
Figure 1
2- همانطور که بخشهای فرعی موضوع اصلی را ذکر می کنید (یا واقعیت های مهمی که به موضع مربوط هستند) خطوطی را از حلقه وسط به سمت بیرون رسم نمایید. این خطوط توسط نام بخش های فرعی نامگذاری نمایید.
Figure 2
Figure 3
همانطور که موضوع اصلی را مورد کنکاش قرار می دهید و مراحل دیگری از اطلاعات متعلق به بخش های فرعی (بخش های فرعی بیشتر یا واقعیت های مجزای دیگر) را کشف می کنید، آنها را به صورتی خطوط متصل به بخش های فرعی رسم نمایید. این مراحل در شکل سه آورده شده است.
4- در مرحله بعد،جهت ایده ها و واقعیت های مجزا، خطوطی را از سوی خط عنوان اصلی کشیده و نام گذاری کنید. شکل 4
Figure 4
5- هر موقع با اطلاعات جدیدی برخورد داشتید، به شکل صحیحی با ترسیم ذهنی خود مربوط سازید.
یک ترسیم ذهنی کامل ممکن است خطوط اصلی ای داشته باشد که در همه جهات ا زمرکز گسترده شده اند، موضوعات فرعی و حقایق از این خطوط مشابه شاخه هایی که از تنه درخت بیرون زده اند می باشند. در مورد ساختاری که تولید می کنید نیازی به نگرانی نیست، چرا توسط ثبتیات خودش تکامل می یابد.
نکته:
هر چه تهیه و رسم ترسیم ذهنی با دست در بسیاری از موارد امکان است، نرم افزارهای خاصلی برای این مهم طراحی شده اند. از جمله Bubbl.us, MindGenius, iMindMap, Mindjet
استفاده از ترسیم ذهنی به صورت اثربخش
هنگامی که شما روش نت برداری با استفاده از قالب ترسیم ذهنی را آموختید، قادر خواهید بود قالب مخصوص به خود تان را برای استفاده بهتر تدوین کنید. پیشنهاد هایی که در زیر آمده اند به شما کمک خواهند کرد که ترسیم ذهنی تأثیر گذار خود را تهیه کنید.
- از عبارات ساده و تک کلمه ای استفاده کنید- در نوشتار معمول بسیاری از کلمات دارای لایه و به صورت مخفی معنی خود را می رسانند تا این اطمینان را ایجاد کنند که حقایق در یک زمینه مناسب و در یک قالب دلپذیر برای خواندن انتقال داده می شوند.
در ترسیم ذهنی، تک کلمات قدرتمند و عبارات پرمعنی کوتاه، قادر هستند همان معنی را با قدرت بیشتری انتقال دهند. کلمات اضافی بیشتر باعث درهم ریختگی ترسیم ذهنی خواهند شد.
- کلمات را منتشر کنید- نوشتار به هم پیوسته و جدا نشده در هنگام خواندن سختتر می باشد.
- از رنگها برای جدا کردن ایده های مختلف استفاده کنید- این به شما کمک می کند که ایده ها را در جایی که لازم است جدا بکنید. این همچنین به شما کمک می کند در هنگام به خاطر آوردن ترسیم ذهنی به خوبی آن را تصور کنید.
- از تصاویر و نشانه ها استفاده کنید- تصاویر به شما کمک می کند که اطلاعات را به صورت اثربخش تری از کلمات به خاطر آورید، بنابراین، در جاییکه یک تصویر یا یک نشانه معنی خاصی برای شما دارد از آن استفاده کنید.
- از اتصالات ضربدری استفاده کنید-اطلاعات موجود در یک بخش از ترسیم ذهنی ممکن است با بخش دیگری از آن مربوط باشد. در اینجا شما می توانید خطوطی را رسم کنید که نشان دهنده این ارتباط باشد. این به شما کمک می کند که بفهمید چطور یک بخش از موضوع مورد مطالعه بخش دیگری را تحت تأثیر قرار می دهد.
Visual Example
Click on the thumbnail below for a great example of a Mind Map that has high visual impact:
نکات کلیدی
ترسیم ذهنی یک روش بسیار اثربخش در نت برداری است. نه تنها انجام ترسیم ذهنی حقایق را نشان می دهد، بلکه آنها ساختار کلی یک موضوع و اهمیت نسبی بخش های مجزای آن را نیز نشان می دهد. آنها به شما کمک می کنند که ایده ها را به یکدیگر مربوط سازید، خلاقانه تفکر کنید و اتصالات را که در شرایط دیگر نمی توانید ایجاد کنید را ترسیم نمایید.
ترسیم های ذهنی جهت خلاصه سازی اطلاعات، یکی کردن دسته های بزرگ اطلاعات جدا از هم، ایجاد اتصالات و ارتباطات و حل مسئله خلاقانه مفید است
برای استفاده اثربخش از ترسیم ذهنی، از کلمات کوتاه شده استفاده کنید، از رنگهای مختلف برای ایجاد تأثیر دیداری استفاده کنید و با استفاده از نشانه های به هم پیوسته و تصاویر برای تفکر خلاقانه بیشتر بهره ببرید.