تا پيش از 1950 ميلادي، سازمان به عنوان تصميم گيرنده يا پردازنده اطلاعات در نظر گرفته نمي شد و اين ايده كه سازمانها اطلاعات را پردازش مي كنند، ايده اي نسبتا جديد است. پيش از آن، تئوريهاي رهبري به بحث درباره مهارت هاي تصميم گيري يا مهارت هاي ارتباطي نمي پرداختند و اقتصادانان ، بنگاهها را داراي اطلاعات كامل و قابليت هاي تحليلي نامحدود مي دانستند. ديدگاه پردازش اطلاعات به سازمان در حدود سال 1950 آغاز شد. برخي از نظريه پردازان مديريت، مديران را بعنوان تصميم گيرندگاني با قابليت محدود توصيف كردند. تعدادي از روانشناسان اجتماعي به مطالعه حل مساله توسط گروههاي كوچك پرداختند و تلويحاَ با گروهها بعنوان پردازشگر اطلاعات برخورد كردند . تعدادي از اقتصادانان شروع به صحبت درباره محدوديت هاي ممكن در نظريه هاي اقتصادي نمودند. مارچ و سايمون در كتاب سازمانها در سال 1958، سازمان ها را بعنوان پردازشگران اطلاعات توصيف كردند.
- در سال 1963 سيرت و مارچ در كتاب تئوري رفتاري سازمان، سازمانها را بعنوان سيستم هايي كه ياد مي گيرند به تصوير كشيده و برخي از فرايندهاي تصميم گيري سازماني را به تفصيل بيان كردند.
- در دهه 1970 ميلادي، بسياري از مطالعات درباره سازمانها بعنوان سيستم هاي تصميم گيري و پردازش اطلاعات به انجام رسيدند. ناظران به مشاهده سازماني بعنوان سيستم هاي فعاليت قابل انعطاف و همچنين ساختار هاي باثبات پرداختند و تمركز به تدريج از فعاليت هاي فيزيكي به سمت فعاليت هاي ذهني و فكري سوق يافت.
- بدين ترتيب مديران بعنوان افرادي مطرح شدند كه بيشتر كار آنها را تصميم گيري و حل مساله تشكيل مي داد. سايمون و همكاران، توانائيها و مهارت هايي را كه كيفيت تصميم ها و راه حل مسائل را تعيين مي كردند، نه تنها در مغز و انديشه انسانها بلكه در ابزار و ماشينهايي كه امروزه بنام رايانه شناخته مي شوند نيز مي دانستند. تلاش هاي اوليه براي كاربرد رايانه ها در سازمانها بر داده ها تمركز داشتند. سپس اين تمركز بسمت اطلاعات و پشتيباني تصميم سوق يافت و امروزه بيشترين توجه به كاربرد هاي رايانه ها در ارتباطات و مشاوره معطوف است. استفاده از رايانه ها و توسعه سيستمهاي اطلاعاتي جامع و يكپارچه مانند هر سرمايه گذاري بزرگ ديگري در سازمانها بايد توجيه شده باشد.
- در دوره پردازش الكترونيكي داده، هزينه استفاده از رايانه ها براساس كاهش هزينه هاي نيروي انساني توجيه مي شوند. هرچند رايانه ها آنچنان كه برنامه ريزي شده بود نتوانستند هزينه هاي نيروي انساني را كاهش دهند اما موفقيت هاي قابل توجهي در انجام بهتر كارها را موجب شدند كه باعث دستيابي به كارايي بالاتر و سرمايه گذاري كمتر مي شد.
- اما توجيه كاربرد رايانه ها با پديد آمدن سيستمهاي اطلاعات محور به دشواري گرائيد. چرا كه سنجش و تعيين ارزش اطلاعات امري مشكل است. بنابراين با وجود اينكه مديران توجيهه اقتصادي اقدامات خود را ترجيح مي دهنداما هميشه امكان چنين اقدامي وجود ندارد. چراكه هزينه ها را مي توان نسبتا دقيق تر برآورد كرد. اما برآورد منافع بدين صورت امكانپذير نيست. به ويژه در مورد سيستم هايي كه توليد اطلاعات مي كنند، برآورد منافع با مشکلاتي مواجه است. چراكه با مشكل تعيين ارزش براي اطلاعات مواجه هستيم.
- سيستمهاي پشتيبان تصميم يكي از سيستمهاي اطلاعات محور است كه مديران را در حل مسائل و گرفتن تصميم هاي ساخت يافته ياري مي كند. اين سيستمها، رايانه را بنحوي با فرايند تصميم گيري تركيب مي كنند كه جزئي از آن مي شود و بنابراين به مديران اجازه مي دهند كه بجاي اينكه تنها دريافت كننده ساده اطلاعات باشند از ان استفاده كنند. هزينه توسعه چنين سيستمهاي كوچكي بسيار ناچيز است و بنابراين توجيه آنها موضوع مهمي نيست. اما هزينه يك سيستم متوسط و بزرگ مي تواند بسيار بالا باشد. بنابراين به اين سيستمها بايد بعنوان بديلي در سرمايه گذاري نگاه كرد. كه نه تنها بايد نتيجه مطلوبي در بر داشته باشند بلكه بايد نسبت به گزينه هاي ديگر سرمايه گذاري نيز مزيتي داشته باشد.
- بنابراين در سيستمهاي پشتيبان تصميم لازم است توجيه كافي براي سرمايه گذاري وجود داشته باشد چراكه از لحاظ آماري مي توان با افزايش اطلاعات، تصميم بهتري گرفت. اما از ديدگاه مديريتي، سوال بعدي اينست كه هزينه هاي كسب اطلاعات بيشتر، چقدر است و نتايج بالقوه كسب آن چه هستند. با اين وجود، توجيه اين سيستمها پيش از توسعه و ارزيابي نتايج حاصل از توسعه و كابرد آنها از جنبه هايي با دشواري روبروست. از جمله اين دشواري ها مي توان به كيفي بودن بيشتر منافع حاصل از سيستمهاي پشتيبان تصميم كه اهميت فزاينده اي نيز يافته اند و مشكلات موجود در تعيين ارزش اقتصادي براي اطلاعات بعنوان خروجي اصلي اين سيستمها اشاره كرد.
- در دهه 1970 ميلادي، بسياري از مطالعات درباره سازمانها بعنوان سيستم هاي تصميم گيري و پردازش اطلاعات به انجام رسيدند. ناظران به مشاهده سازماني بعنوان سيستم هاي فعاليت قابل انعطاف و همچنين ساختار هاي باثبات پرداختند و تمركز به تدريج از فعاليت هاي فيزيكي به سمت فعاليت هاي ذهني و فكري سوق يافت.
انواع سيستمهاي اطلاعاتي[ویرایش]
سيستم هاي اطلاعات براساس وظايف مديريت و پيچيدگي آنها به ترتيب داراي سطوح مختلف هستند:
- سيستم پردازش داده DP
به سيستم هاي کامپيوتري گفته مي شود که داده هاي خام را مي گيرند و براساس نياز سازمان آنها را پردازش مي کنند. اين پردازش عمدتا حول محور عمليات عادي سازمان است. نام ديگر اين سيستم ها، سيستم پردازش مراوده اي ( TPS ) است .
- سيستم پردازش عمليات, عمليات روزمره سازمان را پشتيباني مي کند. در اکثر سازمانها، بخشهاي مختلف براي خود DP مجزايي ايجاد مي کنند. به دلايل اينکه واحد هاي مختلف در هنگام تهيه DP با هم همکاري ندارند، سيستم هاي مختلف با هم ناسازگاري دارند. نداشتن ديدگاه نظام مند و سيستمي باعث بروز مسايل زير مي شود:
- افزوني داده ها
- وابستگي برنامه و داده
- عدم انعطاف پذيري
- امنيت پائين
- نبود اشتراک داده ها و فابليت دسترسي داده ها
با توجه به مجموعه عوامل بالا، تلفيق اطلاعات چند سيستم پردازش داده و گرفتن گزارش مشترک از آنها کاري بسيار دشوار است و به اين حالت اصطلاحاً جزاير اتوماسيون مي گويند. در ايگونه سيستمها:
- ارتباط فيزيکي بين سيستمها وجود ندارد؛
- ساختار داده ها از هم متفاوت است؛
- ديدگاه نظام مند و سيستمي وجود ندارد؛
بنابراين نمي توان بطور مشترک از داده ها استفاده کرد. براي حل اين مشکل استفاده از پايگاه داده يکپارچه پيشنهاد شده است.
- سيستم اطلاعات مديريت ( MIS )
سيستم اطلاعات مديريت سيستمي منسجم براي تهيه اطلاعات به منظور حمايت از برنامه ريزي و كنترل عملكرد سازمان است. سيستم اطلاعات مديريت داده ها را از منابع خارجي و داخلي فراهم و به مديران و تصميم گيران ارائه مي كند. اين سيستم با افراد، شيوه ها، تجهيزات، مدلها و داده ها در ارتباط است. به عبارت ديگر سيستم اطلاعات مديريت از طريق ارائه گزارشات خاص مديريتي به حمايت مديريت مياني مي پردازد.
- به بيان ساده تر مي توان گفت: سيستم اطلاعات مديريت با توليد گزارش هاي خلاصه و ساختاري و با مبناي منظم و تكراري كار مديريت را تسهيل مي كند.
- خروجي MIS به طور مستمر تهيه مي شود و بيشتر براي كنترل فعاليت ها مورد استفاده قرار مي گيرد.
- ديويس نيز سيستم اطلاعات مديريت را يك سيستم مديريت كاربر – ماشين مي داند كه اطلاعات را بمنظور پشتيباني عمليات، مديريت و عملكرد تصميم گيري در يك سازمان ايجاد مي كند. سيستم اطلاعات مديريت از سخت افزار و نرم افزارهاي كامپيوتر، روش هاي دستي، مدلهاي تحليل، برنامه ريزي و تصميم گيري و يك پايگاه داده استفاده مي كند. سيستم اطلاعات مديريت انواع گزارشها را در اختيار مديران قرار مي دهد. مانند گزارشها برنامه اي، گزارشات درخواستي، گزارشات خاص و گزارشات تفصيلي.
- خروجي MIS به طور مستمر تهيه مي شود و بيشتر براي كنترل فعاليت ها مورد استفاده قرار مي گيرد.
- سيستم پشتيباني تصميم ( DSS )
در اوايل سال 1970 ، اسكات مورتون براي نخستين بار مفاهيم اصلي سيستم هاي پشتيباني تصميم را بيان كرد. او سيستم پشتيباني تصميم را سيستم مبتني بر كامپيوتر بصورت محاوره اي كه با استفاده از داده ها و مدل ها، مسائل ساخت نيافته را حل مي كند، تعريف كرد.
- سيستم حمايت از تصميم، منابع انساني را با قابليت هاي كامپيوتري تركيب مي كند تا كيفيت تصميم گيري را بهبود بخشد. اين سيستم براي مديران مياني كه تصميم گيرنده و با مسايل نيمه ساخت يافته مواجه اند ارائه شده است.
- سيستم پشتيبان تصميم اغلب به شكل اصطلاحي جامع بكار مي رود و بيان كننده سيستمي كامپيوتري در سازمان است. سيستم هاي پشتيباني تصميم غالباً براي حل مسائل خاص كه موردي هستند و تكراري و روزمره نيستند بكار مي رود. برعكس سيستم هاي MIS كه براي نيازهاي منظم و تكراري بكار مي روند.
- سيستم هاي خبره ( ES )
هنگاميكه سازمان با مسائل پيچيده اي روبرو مي شود و يا بايد تصميمي اتخاذ كند، اغلب از مشاوره و راهنمايي افراد خبره استفاده مي كند.
- سيستم خبره مي تواند بسته نرم افزاري باشد كه براي تصميم گيري و حل مشكل مورد استفاده قرار مي گيرد و حتي در بعضي از زمينه ها و تخصصها بهتر از افراد خبره عمل مي كند. نظريه پنهان در پس همان فن آوري هوش مصنوعي است. خبرگي و تخصص از فرد متخصص به كامپيوتر منتقل مي شود. اين دانش در كامپيوتر ذخيره مي شود و هنگام نياز كاربر از آن استفاده مي كند. سيستم خبره مي تواند به خوبي استنباط كند و به نتيجه ويژه اي برسد.
- بنابراين همانند يك مشاور، افراد غير متخصص را راهنمايي مي كند و در صورت نياز منطق استنتاج و راهنمايي را نيز شرح مي دهد. هم اكنون در هزاران سازمان از اين سيستم بهره برداري مي شود و اغلب با تكنولوژيهاي اطلاعاتي ديگر به شكل يكپارچه در آمده است.
نيازمنديهاي اطلاعاتي[ویرایش]
نيازمنديهاي اطلاعاتي صحيح و كامل، راه گشاي طراحي سيستم هاي اطلاعاتي سازمان است. براي ايجاد سيستمهاي اطلاعاتي بزرگ از بانك اطلاعاتي استفاده مي كنند و به برنامه ريزي دقيق و تلاش مشترك بين كاربران و متخصصان سيستم اطلاعاتي نياز است. تعيين نياز اطلاعاتي بخش اساسي از اين فعاليت هاي مشترك را تشكيل مي دهد. كاربران منابع اساسي اين نيازمنديها هستند اما تعيين و تعريف اين نيازمنديها براي آنها مشكل است. متخصصان بي تجربه فكر مي كنند كه كاربران بايد به صراحت نيازمنديهاي اطلاعاتي راتعريف كنند تا آنها بتوانند روي طراحي و اجراي سيستم كار كنند. متخصصان مجرب مي دانند كه استخراج صحيح و كامل نياز ها يكي از مهمترين وظايف محول شده به آنهاست. سيستم اطلاعاتي بايد نياز هاي سازمان را پيدا كند. سيستم هاي كاربردي بايد نيازهاي كاربران خود رابيابند. بنابراين راهبرد ها، هدفها و شيوه ها و رفتار افرادي كه درون سازمان بصورت فردي يا گروهي كار مي كنند تعيين كننده نياز به سيستم اطلاعاتي است.
- بدست آوردن مجموعه صحيح و كامل نياز ها كاري دشوار است. چهار دليل عمده اين دشواري عبارتند از:
- فشار موجود روي افرادي كه پردازش كننده اطلاعات و حل كننده مساله اند.
- تنوع و پيچيدگي نيازمنديهاي اطلاعاتي.
- الگوهاي پيچيده تعادل بين كاربران و تحليلگران در هنگام تعريف نيازها.
- عدم تمايل بعضي كاربران براي تعيين نيازمنديها.
تعيين اطلاعات مورد نياز سازمان، عامل كليدي در توسعه طرح جامع سيستم اطلاعات است. فرايند تعيين اطلاعات مورد نياز، مجموعه كاملي از نيازهاي سطح بالا را در برمي گيرد، سازماندهي و مستند مي كند كه به اين كار اصطلاحاَ تحليل پروژه مي گويند .
راهبردهايي براي تعيين نيازمنديهاي اطلاعاتي[ویرایش]
راهبرد، رويكردي براي رسيدن به هدف هاست. چهار راهبرد براي تعيين اطلاعات مورد نياز وجود دارند كه عبارتند از:
- راهبرد پرسش
در اين راهبرد، تحليلگر نيازهاي اطلاعاتي را تنها با پرسش از افراد درمورد نيازمنديهاي اطلاعاتي آنها در سيستم مورد استفاده به دست مي آورد.
- ثبات كاربران در پاسخهاي تنظيم شده، احتمالاً ما را به نتايج دلخواه مي رساند. اين شرايط در سيستمهاي پايداري وجود دارد كه ساختار تعريفي مناسبي دارند يا سيستم هايي كه ساختار آنها توسط قانون، قواعد يا ساير قدرت هاي خارجي تعريف شده است.
- راهبرد اخذ اطلاعات از سيستمهاي اطلاعاتي موجود
از سيستمهاي اطلاعاتي موجود كه پيشينه عملي دارند، مي توان براي گرفتن نيازمنديهاي سيستم اطلاعات پيشنهادي استفاده كر . البته اين امر به شرطي ميسر است كه از آنها در تعيين نيازهاي يك سيستم در سازماني مشابه با سيستم كاربردي از همان نوع استفاده كنند.
- انواع سيستمهاي اطلاعاتي موجود كه براي اخذ نيازمنديهاي سيستم هاي آتي مفيدند شامل:
- سيستم موجود كه سيستم جديد جايگزين آن خواهد شد.
- سيستم موجود در سازمان ديگر اما مشابه با اين سازمان.
- بسته نرم افزاري يا سيستم هاي اختصاصي.
- توضيحات موجود در كتابها، راهنما ها، مطالعات صنعتي و غيره.
كاربران و تحليلگران، آشكارا سيستم موجود را بعنوان سيستمي براي تثبيت و تطبيق نيازمنديها انتخاب مي كنند. اين راهبرد بيان كننده رويكرد تحليل نيز مي باشد. زيرا وروديها و خروجي هاي سيستم موجود تحليل مي شوند.
- راهبرد ارائه راه حل از مشخصه هاي سيستم مورد استفاده
منطقي ترين و كاملترين روش براي بدست آوردن اطلاعات مورد نياز، تحليل مشخصات سيستم مورد استفاده مي باشد. در اين رويكرد با ايجاد ساختاري تحليلي براي مرز مساله كاربر يا تحليل گر مي توان بر انحرافها فايق آمد. تحليل زماني مفيد است كه يا سيستم مورد استفاده در حال تغيير باشد يا سيستم اطلاعات پيشنهادي متفاوت از الگو هاي موجود باشد. بنابراين ملاحظه مي شود كه تثبيت و تطبيق روي سيستم اطلاعات موجود در مورد تعيين نيازهاي اطلاعاتي، باعث مي شود كه نتوان مجموعه كامل و صحيح از نيازها را بوجود آورد.
- راهبرد كشف از طريق آزمايش سيستم اطلاعات نوظهور
قبل از طراحي سيستم جديد از روشهاي قديمي تعيين نيازهاي اطلاعاتي براي بدست آوردن مجموعه كامل و صحيح نيازها استفاده مي شد. در بيشتر موارد، كاربران قادر به تنظيم نيازمنديهاي اطلاعات نبودند، زيرا مدلي نداشتند تا براساس آن نياز ها را اعلام كنند. براي آنها تجسم سيستمهاي جديد و بيان نيازها بسيار مشكل بود. از اين رو آنها نياز داشتند كه با سيتم واقعي روبرو شوند. بنابراين روش ديگر تعيين نيازها تعريف مجموعه اي ابتدايي از نيازهاست تا براساس آن سيستم اطلاعاتي جديدي ايجاد شود. اين سيستم طوري طراحي مي شود كه به آساني تغيير كند. پس از راه اندازي سيستم، کاربران نيازهاي جديد را از طريق كار كردن با آن كشف مي كنند و خواستار اضافه كردن آنها به سيستم مي شوند. اين رويكرد نمونه سازي يا توسعه اكتشافي خوانده مي شود.
ابزار و تکنيک هاي ساخت سيستم[ویرایش]
در اين بخش به بررسي ابزار ها و متدولوژي هاي مي پردازيم که بطور وسيعي در تجزيه و طراحي سيستمها مورد استفاده قرار مي گيرند. از جمله اين ابزار ها مي توان به نمودار جريان داده و تجزيه و تحليل ساخت يافته و نمودار ارتباط موجوديت ها اشاره کرد. اين روشها کمک مي کنند که مشکلات سيستم و راه حل آنها مورد بررسي و راه کار لازم مشخص گردد.
- ابزارها و وسايلي که سازنده سيستم انتخاب مي کند به بزرگي مساله بستگي دارد. براي هر مساله يا لازم است از امکانات به صورت ترکيبي استفاده شود و يا ابزار جديد با امکانات گرافيکي و تحليلي که براي مساله مناسب باشد ايجاد شود. هر وسيله اي که انتخاب مي شود، بايد شرايط زير را داشته باشد:
- فهم آن براي تحليلگر و کاربر آسان باشد.
- چنانچه نياز ها تغيير کردند يا طراحي احتياج به تغيير داشت ، اصلاح آن آسان باشد.
- براي انتقال اطلاعات از نمايش گرافيکي استفاده شود.
- جزئيات غير ضروري و زائد را حذف کند.
- واضح باشد، قابليت اطمينان نرم افزار بالا باشد و موجب ساده سازي ميشود.
- سيستم را به سطوح خلاصه و جزئي تقسيم کند.
تجزيه و تحليل ساخت يافته[ویرایش]
تجزيه و تحليل ساخت يافته، روشي متداول است که براي تعريف ورودي ها، فرايندها و خروجيها به کار مي رود و سيستمها را به زير سيستمها مي شکند. اين روش مدل گرافيکي منطقي از جريان اطلاعات ارائه مي کند و سيستم را به ماژولهايي که قابل کنترل اند، تقسيم بندي مي کند. در اين روش ساخت يافته:
- سيستم به صورت بالا به پائين در نظر گرفته مي شود. بالاترين سطح، خلاصه ترين بخش و پائين ترين سطح تفصيلي ترين قسمت است.
- واسطه هاي بين ماژولها را تعيين مي کند.
- بصورت دقيق فرايندها و تبديل هايي را که در هر ماژول رخ مي دهد مشخص مي کند .
- در اين روش براي شروع طراحي نرم افزار ساخت يافته، عمل تجزيه و تحليل سيستمها، تعيين نيازمنديها و طراحي سرويس دهي صورت مي گيرد.
-
- نمودار جريان داده ( DFD )
تجزيه و تحليل ساخت يافته از گرافيک بالايي برخوردار است و عمدتا به جاي متن هاي توصيفي، برنمودار ها متکي است. ابتدايي ترين ابزار آن نمودار جريان داده است که نمايش گرافيکي را از فرايندها، اجزاء و واسطه ها نشان مي دهد. نمودار جريان داده چگونگي جريان داده درون سيستم و از درون سيستم و فرايندهاي تبديل داده را نشان مي دهند. اين نمودار ها محل ذخيره داده را نشان مي دهند.
- همچنين تحليلگران سيستم از اين ابزار بمنظور مدلسازي، تحليل و طراحي نيازهاي سيستم ها استفاده مي نمايند. نمودار جريان داده به مدلسازي سيستم از نظر منابع و مقاصد داده(عناصر خارجي)، داده هاي ورودي وخروجي(جريان داده)، عملياتي که داده را به خروجي تبديل مي نمايد (فرايند) و داده هايي که در سيستم نگهداري مي شوند (ذخيره داده) مي پردازد. اين نمودار به دو صورت جريان داده فيزيکي و منطقي تهيه مي شود.
- نمودار جريان داده فيزيکي، ويژگيهاي فيزيکي سيستم را به همان صورت که هست نشان مي دهد. اين امر شامل افراد و گروههايي که کار را انجام مي دهند، نحوه انجام کار، ابزار ها و فرايند هايي است که انجام مي شود. اين نمودار به دليل مدلسازي منطق فيزيکي سيستم، به راحتي از سوي کاربران قابل درک است.
- نمودار جريان داده منطقي فرايند هايي را که بايستي انجام شود، مدلسازي مي کند ولي هيچ نشانه اي از اين که چگونه فرايند انجام و يا از سوي چه کسي و با چه ابزاري صورت مي پذيرد، در آن نيست.
- نمودار جريان داده با استفاده از چهار نماد اساسي ساخته مي شوند اين نماد ها بدين قرارند:
- نمودار جريان داده فيزيکي، ويژگيهاي فيزيکي سيستم را به همان صورت که هست نشان مي دهد. اين امر شامل افراد و گروههايي که کار را انجام مي دهند، نحوه انجام کار، ابزار ها و فرايند هايي است که انجام مي شود. اين نمودار به دليل مدلسازي منطق فيزيکي سيستم، به راحتي از سوي کاربران قابل درک است.
- الف ) نماد جريان داده: پيکاني است که جهت جريان داده را نشان مي دهد.
ب ) نماد فرايند: مربعي با گوشه هاي مدور است که فرايند تغيير شکل داده را نشان مي دهد. گاهي نيز از دايره بعنوان اين نماد استفاده مي شود.
- ج ) نماد ذخيره داده: چهار ضلعي بازي است که نشان دهنده محل ذخيره داده است.
- د) نماد عنصر خارجي: مستطيل يا مربعي است که نشان دهنده منابع يا مقاصد داده هاست.
- اين نمودار، جابجايي داده ها را بين فرايندها، عناصر خارجي ومکانهاي ذخيره داده را نشان مي دهد.
- نام و محتواي هر جريان داده بالاي پيکان نوشته مي شود. در نمودار جريان داده، مستندات، گزارش ها، داده هاي فايلهاي کامپيوتري قرار دارند. اين عناصر را مي توان به عنوان ورودي ها و خروجيها نيز در نظر گرفت. فرايند ها تبديل جريان داده هاي ورودي را به داده هاي خروجي به تصوير مي کشند. ذخيره داده، شامل فايلها يا بانک هاي کامپيوتري، کد هاي فايل، پوشه ها و فيش هاست. نام محل ذخيره داده در درون نماد آن نوشته مي شود. عنصر خارجي به فرستنده و گيرنده اطلاعات است و آنچه براي سازمان خارجي محسوب مي شود شامل مشتريان، تهيه کنندگان يا آژانسهاي دولتي است. عناصر خارجي بيرون از مرز يا حوزه سيستم قرار دارند.
- نمودار ارتباط موجوديت ها ( ERD )
ايجاد نمودار ارتباط موجوديت ها (ERD ) يکي از مهمترين بخشهاي چرخه حيات يک نرم افزار است. که در برخي از آن بعنوان مهمترين بخش نام مي برند.
- موجوديت
مجموعه اي از چيزهايي است که مربوط يه بانک اطلاعاتي سيستم مورد نظر مي باشد و يا به تعبير ديگر هر آنچه را که مي خواهيد در سيستم راجع به آن اطلاعات جمع آوري و نگهداري نمائيد راشامل مي شود . در مدل فيزيکي موجوديت ها تبديل به Table مي شود.
- خصلت
يکي از مشخصه هاي توصيفي و يا مقداري موجوديت مي باشد. در مدل فيزيکي يک خصلت به يک ستون و يا فيلد تبديل مي شود.
- کليد اصلي
خصلت يا ترکيبي از خصلت ها در يک موجوديت است که تضمين کننده يکتا بودن هر رخداد از موجوديت مي باشد. خصلت يا خصلت هاي کليد اصلي نمي تواند فاقد ارزش باشند و معمولاً کمتر تغيير مي کنند.
- معمولاً سعي مي شود جهت انتخاب کليد اصلي از خصلت هايي استفاده شود که کارايي بيشتري داشته و بهترين معرف موجوديت باشند.
- در صورتيکه نتوان در يک موجوديت, خصلت يا خصلت هايي را براي کليد اصلي شدن يافت آنگاه کليد دستي را براي اين کار ايجاد مي کنيم که به آن کليد( Artificial ) مي گويند.
- ارتباط
ارتباط، ارتباط منطقي بين دو موجوديت است. يک ارتباط در واقع نشان دهنده قوانين کاري حاکم بر پروژه و اطلاعات آن است. دو نوع ارتباط مي تواند بين موجوديت ها وجود داشته باشد:
- ارتباط يک به چند
در اين نوع ارتباط، هر رخداد از موجوديت والد با چندين رخداد در موجوديت فرزند ارتباط دارد و بعنوان مثال چندين کارمند مي توانند در يک دپارتمان شاغل باشند.
- ارتباط چند به چند
در اين نوع ارتباط چند رخداد از موجوديت با چند رخداد از موجوديت ديگر ارتباط دارند. بعنوان مثال اگر يک کارمند بتواند در چند دپارتمان مشغول به کار مي باشد. آنگاه ارتباط بين موجوديت کارمند يک ارتباط چند به چند است.
منابع[ویرایش]
- علي پناهي, علي، سيستم اطلاعات مديريت – نظريه ها مفاهيم و کاربرد ها ، انتشارات مير چاپ اول 1380
- رفيعي، امير رضا، طراحي و استقرار سيستم اطلاعات مديريت و نقش بررسي تاثير آن بر کارايي سيستم توليد، پايان نامه، دانشگاه آزاد اسلامي نجف آباد، 1382.
- زاهدي ، شمس السادات، تجزيه و تحليل سيستم ها، چاپ پنجم، تهران انتشارات دانشگاه علامه طباطبائي، 1379